Κάρφωμα – Σούβλισμα

Επιμέλεια Γιάννης Κατσίρης

 Κατεβάστε το μάθημα σε μορφή PDF 

Κάρφωμα

Λέμε ότι ένα κομμάτι είναι καρφωμένο όταν απειλείται από Πύργο ή Αξιωματικό ή Βασίλισσα και δεν μπορούμε να το μετακινήσουμε χωρίς να χάσουμε κομμάτι μεγαλύτερης αξίας το οποίο βρίσκεται πίσω από το καρφωμένο κομμάτι. Ένα κάρφωμα λέγεται απόλυτο όταν πίσω από το καρφωμένο κομμάτι βρίσκεται ο Βασιλιάς. Σε αυτή την περίπτωση το καρφωμένο κομμάτι δεν επιτρέπεται να μετακινηθεί. Σε κάθε άλλη περίπτωση το κάρφωμα λέγεται σχετικό και το καρφωμένο κομμάτι επιτρέπεται να μετακινηθεί άσχετα αν αυτό είναι καλή κίνηση ή όχι.

 

Παράδειγμα σχετικό κάρφωμα:

 

Στο παραπάνω διάγραμμα ο Ίππος του Μαύρου στο f6 είναι καρφωμένος αφού απειλείται από τον λευκό αξιωματικό στο g5 και πίσω από τον Ίππο βρίσκεται η μαύρη Βασίλισσα. Ο Μαύρος μπορεί αν θέλει να μετακινήσει τον Ιf6 αλλά θα χάσει τη Βασίλισσά του.

 

Παράδειγμα απόλυτο κάρφωμα:

Ο Αξιωματικός του Μαύρου είναι καρφωμένος αφού απειλείται από το λευκό Πύργο και πίσω του βρίσκεται ο Μαρος Βασιλιάς. Οποιαδήποτε κίνηση του μαύρου Αξιωματικού απαγορεύεται.

 

ΠΡΟΣΟΧΗ ένα καρφωμένο κομμάτι που δεν έχει πίσω του το Βασιλιά μπορεί να μετακινηθεί.

 

 

Στην παραπάνω θέση παίζει ο Μαύρος. Είναι ΛΑΘΟΣ να προσπαθήσει να σώσει τη Βασίλισσά του στο d4 την οποία απειλεί ο Ίππος στο f3, καρφώνοντας τον Ίππο με τον Αξιωματικό όπως δείχνει το πράσινο βέλος.

 

 

Αυτό συμβαίνει επειδή ο Ίππος μπορεί να μετακινηθεί (σχετικό κάρφωμα) και να φάει τη Βασίλισσα του Μαύρου στο d4. Στη συνέχεια ο μαύρος Αξιωματικός τρώει τη λευκή Βασίλισσα στο d1 και ο Λευκός Βασιλιάς τρώει το μαύρο Αξιωματικό επίσης στο d1. Οπότε προκύπτει η θέση του επόμενου διαγράμματος στο οποίο ο Λευκός είναι κομμάτι πάνω και κερδίζει εύκολα.

 

 

Παράδειγμα 1: Παίζει ο Λευκός και κερδίζει.

 

(Λ)

 

Λύση1:

Παρατηρείστε ότι ο Ίππος του Μαύρου στο c6 είναι καρφωμένος και μάλιστα απόλυτα. Αν ο Λευκός μπορούσε να τον απειλήσει με πιόνι ίσως κέρδιζε κομμάτι! Όμως αυτό δε γίνεται. Η καλύτερη κίνηση για το Λευκό είναι 1.Πe1 καρφώνοντας τον άλλο Ίππο του Μαύρου στο ε4. Ο Ίππος e4 δε μπορεί να κινηθεί, το μόνο που μπορεί να παίξει ο Μαύρος είναι να τον υποστηρίξει με 1…d5

 

(Λ)

 

Πώς εκμεταλλεύεται το κάρφωμα ο Λευκός; 2.d3 απειλεί τον καρφωμένο Ίππο e4 με πιόνι οπότε στην επόμενη κίνηση τον τρώει. ΠΡΟΣΟΧΗ η συνηθέστερος τρόπος για να εκμεταλλευτούμε ένα καρφωμένο κομμάτι είναι να το απειλήσουμε με πιόνι.

 

Παράδειγμα 2: Παίζει ο Μαύρος και σώνει το κομμάτι του!

 

(Μ)

 

Λύση 2:

Ο Λευκός μόλις έπαιξε 1.d5 απειλώντας τον καρφωμένο Ίππο στο c6 με πιόνι. Σε τέτοιες περιπτώσεις το καρφωμένο κομμάτι σώνεται μόνο αν μπορούμε να διώξουμε με απειλές το κομμάτι που το καρφώνει. Η καλύτερη κίνηση για τα Μαύρα είναι 1…a6 απειλή στον Αξιωματικό b5. Ο Λευκός έχει τρεις επιλογές: Αν 2.Αxc6 bxc6, αν 2.dxc6 axb5 και αν 2.Aa4 b5 πάλι απειλή στον Αξιωματικό, αν 3.dxc6 bxa4 και αν 3.Ab3 Ia5 σε κάθε περίπτωση ο Μαύρος γλιτώνει το κομμάτι του.

  

 

Ασκήσεις Κάρφωμα:

 

(1)

Παίζει ο Μαύρος

 

(2)

Παίζει ο Λευκός

 

(3)

Παίζει ο Λευκός

 

 

(4)

Παίζει ο Λευκός

 

(5)

Παίζει ο Λευκός

 

(6)

Παίζει ο Μαύρος

 

Λύσεις στο τέλος του μαθήματος

 

 

Σούβλισμα

 

Λέμε ότι ένας Πύργος ή ένας Αξιωματικός ή η Βασίλισσα σουβλίζει ένα αντίπαλο κομμάτι όταν το απειλεί και πίσω από αυτό βρίσκεται ένα άλλο αντίπαλο κομμάτι μικρότερης αξίας από το πρώτο.

 

Παράδειγμα 1: Παίζει ο Λευκός και κερδίζει

 

(Λ)

 

Λύση 1:

 

 

1.Αc3+ και ο λευκός Αξιωματικός σουβλίζει το μαύρο Βασιλιά, ο οποίος είναι αναγκασμένος να μετακινηθεί αφήνοντας εκτεθειμένο τον Πύργο στο h8.

 

Παράδειγμα 2: Παίζει ο Μαύρος

 

(Μ)

 

Λύση 2:

 

 

1…Bb8+ και η μαύρη Βασίλισσα σουβλίζει το λευκό Βασιλιά που πρέπει να μετακινηθεί οπότε πέφτει η λευκή Βασίλισσα στο h2.

 

Τα σουβλίσματα γίνονται με κομμάτια που έχουν μεγάλη εμβέλεια γι’ αυτό πρέπει να δίνετε ιδιαίτερη προσοχή σε κινήσεις με απειλή από αυτά τα κομμάτια.

 

Συνήθως η δυνατότητα του σουβλίσματος είναι εύκολο να επισημανθεί από την τοποθέτηση των αντίπαλων κομματιών στην ίδια οριζόντια, κάθετη ή διαγώνια γραμμή.

 

Ασκήσεις Σούβλισμα:

 

(1)

Παίζει ο Λευκός

 

(2)

Παίζει ο Λευκός

 

(3)

Παίζει ο Λευκός

 

(4)

Πίζει ο Λευκός

 

(5)

Παίζει ο Λευκός

 

(6)

Παίζει ο Λευκός

 

 

 

 

Λύσεις Κάρφωμα:

 

(1) 1.…Αd5

(2) 1.Ab5

(3) 1.Ba1

(4) 1.Πa8

(5) 1.Πe1

(6) 1.Πxe4

 

ή στα αγγλικά

 

(1) 1.…Bd5

(2) 1.Bb5

(3) 1.Qa1

(4) 1.Ra8

(5) 1.Re1

(6) 1.Rxe4

 

Λύσεις Σούβλισμα:

 

(1) 1.Πe1+

(2) 1.Αc4+

(3) 1.Βe4

(4) 1.Αg2+

(5) 1.Αb3+

(6) 1.Αd6

 

ή στα αγγλικά

 

(1) 1.Re1+

(2) 1.Bc4+

(3) 1.Qe4

(4) 1.Bg2+

(5) 1.Bb3+

(6) 1.Bd6