Το σκακιστικό blog της Ακαδημίας Σκάκι » σχολικο σκακι

Σχολικό σκάκι και απόψεις γονέων

insomnia — Sun, 07 Feb 2010 11:57:39 +0000

ΣΧΟΛΙΚΟ ΣΚΑΚΙ: ΜΕ ... ΥΠΟΣΧΕΣΕΙΣ ΚΑΙ ΑΣΤΕΙΡΕΥΤΗ ΔΥΝΑΜΙΚΗ! ΤΑ ΠΡΩΤΑ ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ ΕΝΟΣ ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟΥ Στη διάρκεια της τελικής φάσης του πανελληνίου σχολικού πρωταθλήματος στη Χαλκιδική (Απρίλιος 2004), καθώς και της ημιτελικής(νομαρχιακής) φάσης της Θεσσαλονίκης-Χαλκιδικής (Μάρτιος 2004) διανεμήθηκε ένα ερωτηματολόγιο (300 + 400 αντίτυπα αντίστοιχα) στους γονείς των μαθητών με στόχο το ... καλύτερο σκάκι για τα παιδιά. Συντάκτης του ερωτηματολογίου ήταν ο ΥΜ Βαγγέλης Βιδάλης. Νομίζουμε ότι ήταν η πρώτη φορά που έγινε μία τέτοια προσπάθεια καταγραφής ορισμένων πτυχών του σχολικού σκακιού. Ορισμένα από τα αποτελέσματα του ερωτηματολογίου στο πανελλήνιο σχολικό πρωτάθλημα επιβεβαίωσαν κάποιες υποθέσεις που γίνονταν εμπειρικά , ενώ κάποια άλλα αποκάλυψαν πολύ ενδιαφέροντα στοιχεία. Συμπληρώθηκαν 116 ερωτηματολόγια. Το 81% προερχόταν από γονείς αγοριών και το 19% από γονείς κοριτσιών. Ιδιαίτερα μεγάλη ήταν η ανταπόκριση των γονέων παιδιών ηλικιών από 7 έως 11 ετών (πάνω από 75%). Οι απαντήσεις προήλθαν από γονείς που κατοικούν σε όλη την επικράτεια. ΣΕ ΠΟΙΑ ΗΛΙΚΙΑ ΤΑ ΠΑΙΔΙΑ ΞΕΚΙΝΟΥΝ ΤΟ ΣΚΑΚΙ ? Μεγάλο ενδιαφέρον παρουσιάζουν οι απαντήσεις στην ερώτηση «σε ποιά ηλικία το παιδί σας έμαθε σκάκι». Το 5,7% έμαθε σε ηλικία 4 ετών, το 14,3% σε ηλικία 5 ετών, το 27,1% σε ηλικία 6 ετών, το 21,4% 7 ετών, το 24,3% 8 ετών και το 7,2% 9 ετών. Δηλαδή 7 στα 10 παιδιά «ξεκινούν» το σκάκι σε ηλικία από 6 έως 8 ετών, που θεωρείται -παγκοσμίως- ώς η «κρίσιμη» ηλικία για την ουσιαστική ενασχόληση με το σκάκι. Πλέον του 40% των μαθητών-σκακιστών έχουν και αδελφό ή αδελφή που επίσης παίζει σκάκι (κάτι που εκτιμάται ως «κίνητρο» αμοιβαίας απασχόλησης). ΓΟΝΕΑΣ Η ΣΥΛΛΟΓΟΣ ? Στην ερώτηση «το παιδί ενδιαφέρθηκε για το σκάκι γιατί ...» το 47% απάντησε «γιατί το προέτρεψαν οι γονείς του», το 35% απάντησε «το ζήτησε από μόνο του» ενώ το υπόλοιπο 18% αφορά κάποιον αδελφό, δάσκαλο στο σχολείο του παιδιού, παππού, συμμαθητή. Στην ερώτηση «έμαθε σκάκι ... » οι απαντήσεις ήταν • από τους γονείς του 45% • σε σκακιστικό σύλλογο: 42% • στο σχολείο 5% • στη δημοτική βιβλιοθήκη 4% • άλλο: 4% ΤΟ ΣΚΑΚΙ ΣΥΜΒΑΛΛΕΙ ΣΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΔΕΞΙΟΤΗΤΩΝ ΑΛΛΑ ΕΙΝΑΙ ...ΟΛΙΓΟΝ ΑΘΛΗΜΑ! Οι γονείς προέτρεψαν το παιδί τους να ασχοληθεί με το σκάκι επειδή θεωρούν: • σε ποσοστό άνω του 62% ότι το σκάκι συμβάλλει στην ανάπτυξη δεξιοτήτων του παιδιού (π.χ. αυτοσυγκέντρωση, κριτική και αναλυτική σκέψη, φαντασία, δημιουργικότητα), • 18% εκτιμούν ότι το σκάκι είναι μία δημιουργική απασχόληση για το παιδί • 7% επειδή θεωρούν ότι το σκάκι είναι άθλημα (έστω και πνευματικό) • 10% επειδή παίζουν οι ίδιοι σκάκι • και μόλις 3% εκτιμά ότι το σκάκι βοηθά το παιδί στις σχολικές του επιδόσεις. (αν και η 1 η απάντηση εμπεριέχει -έμμεσα- την τελευταία) ΚΑΘΟΛΙΚΗ ΣΥΜΜΕΤΟΧΗ ΣΕ ΠΡΟΠΟΝΗΣΕΙΣ ΣΥΛΛΟΓΩΝ Το 92% (!!) των μαθητών συμμετέχουν σε ομαδικές σκακιστικές προπονήσεις (εκ των οποίων το 77% σε σκακιστικούς συλλόγους, 9% σε σχολεία και οι υπόλοιποι σε δημοτικές βιβλιοθήκες). (Πάντως θα πρέπει να ληφθεί υπ' όψη ότι οι απαντήσεις αφορούν αυτούς που έφθασαν σε ημιτελική ή τελική φάση του σχολικού πρωταθλήματος. Αν το δείγμα αφορούσε και προκριματική φάση, τότε τα ποσοστά αυτά θα ήταν αισθητά μειωμένα). Επιπλέον, ένα ποσοστό 85% κάνει και ατομικές προπονήσεις (είτε με κάποιον γονέα - 38%, είτε μόνος - 25%, είτε με Η/Υ - 31%, είτε με προπονητή 6%) ΕΞΑΙΡΕΤΙΚΟΙ ΠΡΟΠΟΝΗΤΕΣ ΑΛΛΑ ΚΑΚΕΣ ΚΤΙΡΙΑΚΕΣ ΥΠΟΔΟΜΕΣ Η καταγραφή των απόψεων σχετικά με τις συνθήκες που επικρατούν στο σκακιστικό χώρο ήταν αισθητά διαφοροποιημένη από περιοχή σε περιοχή. • Οι προπονητές/δάσκαλοι του σκακιού θεωρήθηκαν σε ποσοστό 83% ως πάρα πολύ ή πολύ ικανοί, κι αυτό ήταν κοινά αποδεκτό σε όλες τις γεωγραφικές περιοχές. • Ο αριθμός των αγώνων / τουρνουά κρίνεται ως πάρα πολύ ή πολύ ικανοποιητικός από το 56% των ερωτηθέντων. • Η ελληνική σκακιστική βιβλιογραφία θεωρείται ως πάρα πολύ καλή ή πολύ καλή από το 54% των ερωτηθέντων (προφανώς μόνον για τις ανάγκες του σχολικού σκακιού!). • Μεγάλες διαφοροποιήσεις παρουσιάζονται ως προς την εκτιμηση της επάρκειας των κτιριακών υποδομών (στην περιοχή της Θεσσαλονίκης το 88% θεωρεί ότι είναι ελάχιστα ή καθόλου επαρκείς, ενώ για τις άλλες περιοχές το ποσοστό είναι 52%). • Ειδικά για την ποιότητα των διοργανώσεων, οι Θεσσαλονικείς εμφανίζονται ιδιαίτερα δυσαρεστημένοι αφού σε ποσοστό 83% πιστεύουν ότι είναι λίγο ή καθόλου καλή. • Αντίθετα, στην υπόλοιπη χώρα αυτό το ποσοστό είναι κάτω του 45%. • Παράπονα εκφράζονται και ως προς την διάχυση της πληροφόρησης και τη δημοσιότητα. Πάνω από 68% εκτιμούν ότι η κατάσταση είναι λίγο ή καθόλου ικανοποιητική στον τομέα αυτό. Η κύρια πηγή ενημέρωσης για τις σκακιστικές δραστηριότητες (αγώνες, προπονήσεις, κ.ά.) είναι ο σκακιστικός σύλλογος (σε ποσοστό άνω του 60%, που αυξάνεται περισσότερο στην περιφέρεια) και το ίντερνετ (περίπου 20%). ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝ ΓΙΑ ΣΥΜΜΕΤΟΧΗ ΣΤΑ «ΚΟΙΝΑ» Μεγάλο είναι και το ενδιαφέρον για τη συμμετοχή των γονέων στα «κοινά»: Περισσότεροι από τους μισούς ενδιαφέρονται ή συμμετέχουν σε Δ.σ. συλλόγων ή σκακιστικών τμημάτων. ΤΟ ΣΚΑΚΙ ΜΑΘΗΜΑ ΣΤΑ ΣΧΟΛΕΙΑ? Ιδιαίτερη βαρύτητα έχει η απάντηση στο ερώτημα (που τέθηκε μόνον στην τελική φάση του σχολικού) για το αν πιστεύετε ότι ... • «το σκάκι θα μπορούσε να είναι μάθημα στο επίσημο εγκεκριμμένο πρόγραμμα των δημοτικών σχολείων»?, ή • «μία από τις δραστηριότητες των μαθητών στο ολοήμερο δημοτικό σχολείο» • ή τίποτε από τα δύο Το 54% απάντησε «μάθημα στο ολοήμερο», ενώ το 46% απάντησε «κανονικό μάθημα». Αλλά και πάρα πολλά σχόλια στα ερωτηματολόγια της ημιτελικής φάσης αφορούσαν την εισαγωγή του σκακιού στα σχολεία, αν και δεν υπήρχε το σχετικό ερώτημα. Θεωρούμε πως η ΕΣΟ θα πρέπει να αξιοποιήσει αυτή την πρωτόγνωρη δυναμική που καταγράφεται στο χώρο του σχολικού σκακιού και με συντονισμένες κινήσεις με το Υπουργείο Εθνικής Παιδείας να εισαχθεί το σκάκι ως δραστηριότητα στο ολοήμερο σχολείο, αφού φαίνεται ότι έχει την καθολική υποστήριξη των γονέων στο θέμα αυτό. Παράλληλα, θα πρέπει να καταβληθούν προσπάθειες ώστε η ποιότητα των διοργανώσεων των σχολικών αγώνων να βελτιωθεί καθώς και η πληροφόρηση και η δημοσιότητα. Καταδεικνύεται η βαρύτητα και η σημασία που έχει ο σκακιστικός σύλλογος για την ανάπτυξη του παιδικού σκακιού, αλλά και οι ανεπάρκειες που υπάρχουν σε κτιριακές υποδομές (κύρια στο πολεοδομικό συγκρότημα της Θεσσαλονίκης). Στο θέμα αυτό είναι απαραίτητη η ουσιαστική συμβολή της τοπικής αυτοδιοίκησης με την διάθεση καλύτερων εγκαταστάσεων. Είναι ιδιαίτερα ενθαρρυντικό το γεγονός ότι οι προπονητές αξιολογούνται πολύ θετικά από ένα πολύ μεγάλο ποσοστό, αν και οι περισσότεροι δεν διαθέτουν θεωρητικές παιδαγωγικές γνώσεις, ούτε έχουν παρακολουθήσει προγράμματα κατάρτισης. Η ίδρυση της σχολής προπονητών θα βοηθήσει ακόμη περισσότερο στην τελειοποίηση του προπονητικού έργου. ΤΙ ΛΕΝΕ ΟΙ ΓΟΝΕΙΣ Τέλος σημειώνουμε και ορισμένες ενδιαφέρουσες παρατηρήσεις γονέων: • «Αξιοκρατία για όλα τα παιδιά» • «<καλύτερη διοργάνωση γιατί το σκάκι είναι και διασκέδαση για τα παιδιά και όχι ταλαιπωρία» • «περισσότερη οργάνωση, διάθεση και απαραίτητο εξοπλισμό» • «όταν τίθενται κανονισμοί και χρονοδιαγράμματα να τηρούνται» • «να γίνονται ημερίδες σκάκι στα σχολεία, ώστε να γίνει περισσότερο γνωστό στους γονείς, δασκάλους και παιδιά». • «το σκάκι αφορά όλα τα παιδιά κι όχι αυτά που μπορούν να πληρώνουν ξενοδοχεία 4 αστέρων» • «είναι ακριβό» (το σχολικό σκάκι) • «ακόμη καλύτερη υποστήριξη του αθλήματος από την πολιτεία» • « πρέπει να διαφημιστεί συστηματικά (να προπαγανδιστεί) στα δημοτικά σχολεία και να μπει στο ολοήμερο» • «να υπάρχουν τμήματα και στην επαρχία διότι το σκάκι είναι «ελίτ» άθλημα, απαιτεί χρόνο, χρήμα, και αδικούνται ορισμένα παιδιά που δεν έχουν τις δυνατότητες να προσεγγίσουν έναν σύλλογο». • «χρειάζεται περισσότερη υποστήριξη η επαρχία» • « περισσότερο φίλαθλο πνεύμα και λιγότερη ανταγωνιστικότητα και εμπορευματοποίηση» • «θα πρέπει οι ομαδικοί σχολικοί αγώνες να γίνονται σε εργάσιμες μέρες του σχολείου (όπως όλοι οι αγώνες μπάσκετ, ποδοσφαίρου, κλπ) και με συνοδούς δάσκαλούς-καθηγητές (όπως γίνεται και στα άλλα αθλήματα) για να υπάρχει ομαδική συμμετοχή» • «Γενικώς στην Ελλάδα, ο αθλητισμός δεν είναι σχολικός. Αυτό πρέπει είτε να ανατραπεί, είτε να συντονιστούν τα σχολεία με τους συλλόγους».

Σκάκι στα σχολεία: σαν να μην πέρασε μια μέρα

insomnia — Thu, 24 Dec 2009 21:00:03 +0000

Η ένταξη του σκακιού στα σχολεία ήταν διαχρονικά μια από τις βασικές επιδιώξεις της Ομοσπονδίας. Στο 1^ο συνέδριο της ΕΣΟ, το οποίο έγινε το Σεπτέμβριο του 2002 έγινε συζήτηση για το θέμα. Η εισήγηση από τον Κώστα Γιουβαντσιούδη και την Ειρήνη Μουσιάδου ανέλυε την υπάρχουσα τότε κατάσταση καθώς και τους στόχους που θα έπρεπε να τεθούν. Δυστυχώς παρά το γεγονός ότι έχουν περάσει αρκετά χρόνια η εισήγηση είναι επίκαιρη όσο ποτέ! Ελάχιστα θετικά βήματα έχουν γίνει και η όποια ανάπτυξη του σχολικού σκακιού βασίζεται σε μεμονωμένες προσπάθειες. Η σύγκριση μάλιστα με την ανάπτυξη του σκακιού στις μικρές ηλικίες στην γειτονική Τουρκία μάλλον μόνο θλίψη μπορεί να προκαλεί. Ακολουθεί η πολύ καλή εισήγηση για το Συνέδριο της ΕΣΟ : «Σχολικό Σκάκι» “… Είναι μάλλον κοινή πεποίθηση στον σκακιστικό κόσμο ότι η εισαγωγή του σκακιού στα σχολεία είναι ίσως το σημαντικότερο από τα άμεσα εφικτά μέτρα που μπορούν να συμβάλουν στην κατακόρυφη άνοδο του ελληνικού σκακιού, τόσο ποιοτικά, όσο και ποσοτικά. Και είναι πραγματικά μεγάλη η ευθύνη τόσο των σκακιστικών όσο και των πολιτικών αρχών, που ελάχιστα έχουν να επιδείξουν στον τομέα αυτό. Οι όποιες προσπάθειες έχουν συνήθως χαρακτήρα «ηρωικό» δηλ. ξεκινούν από μαθητές ή καθηγητές που αγαπούν το σκάκι ή από σκακιστές ή συλλόγους …» Απόσπασμα τόσο επίκαιρο, από άρθρο του Δ. Βανδώρου στο περιοδικό DivaKaissa το 1986. ΣΚΑΚΙ ΣΤΑ ΔΗΜΟΤΙΚΑ ΣΧΟΛΕΙΑ ΓΕΝΙΚΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ – Οι δυνατότητες διδασκαλίας του σκακιού σε σχολικά κτίρια α) Εκτός ωραρίου - Γίνεται πλατιά και πρέπει να καταγραφούν τα σχολεία. Δεν απαιτείται Υπουργική απόφαση β) Φύλαξη - Γίνεται σε μικρή κλίμακα με επιχορήγηση της Τοπικής Αυτοδιοίκησης ή Συλλόγων Γονέων-Κηδεμόνων. Δεν απαιτείται Υπουργική απόφαση γ) Δημιουργική απασχόληση - Γίνεται μόνο μέσω διορισμένων δασκάλων. Δεν απαιτείται Υπουργική απόφαση δ) Ολοήμερα - Γίνεται προσπάθεια, αλλά δεν έχει ευδοκιμήσει προς το παρόν. Απαιτείται Υπουργική απόφαση ε) Εντός ωραρίου – Εφαρμόζεται τα τελευταία 7 χρόνια μόνο στην Καλλικράτεια Χαλκιδικής επίσημα μέσω του "ΜΕΛΙΝΑ". Η δυσκολότερη περίπτωση εφαρμογής. Απαιτείται Υπουργική απόφαση * "ΜΕΛΙΝΑ": Πιλοτικό πρόγραμμα του Υ.Π.Ε.Π.Θ. που εφαρμόζεται εδώ και 6 χρόνια, με στόχο την κατάκτηση της γνώσης από τους μαθητές με άμεσο τρόπο. Ξεκίνησε από την Α’ Δημοτικού και επεκτάθηκε κάθε χρόνο σε ανώτερη τάξη. Η ευελιξία του προγράμματος επέτρεψε στο σκάκι να εισέλθει πειραματικά στην Καλλικράτεια. Εφαρμόζεται σε ένα σχολείο από κάθε Νομό (σε μεγάλα αστικά κέντρα σε τρία). * «Απαιτείται Υπουργική απόφαση», σημαίνει ότι το εγχείρημα προϋποθέτει την αποδοχή από μεγάλο αριθμό φορέων ακόμη και δίχως Υπουργική απόφαση ΙΣΤΟΡΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ – Προγράμματα μαθημάτων σκάκι σε σχολικά κτίρια 1. 1984-1987 Δήμος Θεσσαλονίκης εκτός ωραρίου 2. 1986-σήμερα σε πολλές περιοχές στην Ελλάδα εκτός ωραρίου 3. 198?-199? Ιδιωτικό Δημοτικό, Γυμνάσιο και Λύκειο «Σχολή Μωραίτη» εντός ωραρίου 4. 1987-88 & 1995-σήμερα 1ο & 2ο Δ.Σ. Καλλικράτειας Χαλκιδικής εντός ωραρίου 5. 1998-99 Δ.Σ. & Νηπιαγωγείο Αγ. Παύλου Χαλκιδικής εντός ωραρίου 6. 1998-σήμερα Ιδιωτικό Νηπιαγωγείο "ΓΕΙΤΟΝΑΣ" Αθήνα εντός ωραρίου 7. 1999 Ιδιωτικό Νηπιαγωγείο "ΦΡΥΓΑΝΙΩΤΗΣ" Θεσσαλονίκη εντός ωραρίου * Πιθανόν να υπάρχουν κι άλλα σχολεία, ωστόσο δεν έχω στοιχεία τα οποία θα ήθελα να μου δώσουν όσοι γνωρίζουν. ΜΕ ΣΚΟΠΟ ΤΗΝ ΕΝΤΑΞΗ ΤΟΥ ΣΚΑΚΙΟΥ ΣΤΑ ΣΧΟΛΕΙΑ ΕΧΟΥΝ ΓΙΝΕΙ: 1. Υπόμνημα προς τους Διευθυντές των σχολείων για την καλλιέργεια του σκακιού από τους Υπουργούς παιδείας κ. Βαρβιτσιώτης (1979-Ν.Δ.) και κ. Μώραλης (1984-ΠΑΣΟΚ) 2. 1987-88 – Δύο εκπαιδευτικοί (Β. Κιούρτης & Μ. Λοίζου) αποσπάστηκαν από το ΥΠΕΠΘ στην Ε.Σ.Ο. και ιδρύθηκε η πρώτη Επιτροπή Σχολικού Σκακιού 3. Νοέμβριος 1997 - Κατάθεση πρότασης με τον τίτλο «Σκάκι στα σχολεία» στα πλαίσια του Ε.Π.Ε.Α.Ε.Κ. προς το ΥΠ.Ε.Π.Θ. που δυστυχώς απορρίφθηκε. Θα πρέπει να τονιστεί η μηδενική στήριξη της από την Ε.Σ.Ο. 4. Ιούνιος 1997 & 1998 -2001, - Κατάθεση και παρουσίαση τριετούς (97) και ετήσιου (98 -01) απολογισμού με ανάλογες προτάσεις στη Πανελλήνια απολογιστική συνδιάσκεψη εκπαιδευτικών του προγράμματος «ΜΕΛΙΝΑ» 5. Μάρτιος 1999 – Επαφή με τον συντονιστή του «ΜΕΛΙΝΑ» 6. Ιούνιος 1999 – Κατάθεση πρότασης στη βουλή των εφήβων 7. Σεπτέμβριος 1999 - Αίτημα, επαφή με ΥΠΕΠΘ-Ολοήμερα 8. Νοέμβριος 1999 - Προσπάθεια καταγραφής των σχολείων των οποίων οι αίθουσες χρησιμοποιούνται για την εκμάθηση σκακιού, ανεξάρτητα ωραρίου 9. Φεβρουάριος 2000 – Προσέγγιση ξένων ομοσπονδιών στα πλαίσια του κοινοτικού προγράμματος «ΕΥΡΑΘΛΟΝ» 10. Ιούνιος 2000 - Κατάθεση πρότασης σε ολομέλεια των εκπαιδευτικών του Νομού Χαλκιδικής: «Πως το σκάκι μπορεί να βοηθήσει μαθητές α) παλιννοστούντες, β) αλλοδαπούς και γ) με μαθησιακές δυσκολίες» 11. Απρίλιος 2002 – Κατάθεση πρότασης για ένταξη στα προαιρετικά μαθήματα της Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης ΑΛΛΕΣ ΔΥΝΑΤΟΤΗΤΕΣ ΚΑΙ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΕΙΣ 1. ΟΕΕΚ - Σεπτέμβριος 2001 & 2002 (Επιμόρφωση προπονητών) 2. Ν.Ε.Λ.Ε. - Υπάρχουν δυνατότητες για λειτουργία τμημάτων εκμάθησης 3. Π.Ε.Κ. - Υπάρχει σχετική πρόταση από το ΠΕΚ Χαλκιδικής (Επιμόρφωση εκπαιδευτικών στο τεχνικό μέρος –ΣΚΑΚΙ ) ΤΟ ΣΚΑΚΙ ΣΤΑ ΣΧΟΛΕΙΑ 1. Επαφή με χώρες του εξωτερικού 2. Άνοιγμα της Ε.Σ.Ο. σε σχολεία πανελλαδικά: α) με δημιουργία αγώνων και β) με δωρεά εντύπων, σκακιέρων κτλ. 3. Καταγραφή Πανελλαδικά των σχολικών κτιρίων που γίνονται ή γινόταν μαθήματα σκακιού και των διαθέσιμων προπονητών-δασκάλων. 4. Καταγραφή των πιλοτικών προγραμμάτων εκμάθησης σκακιού 5. Δυνατότητες βελτίωσης του σχολικού κυπέλλου ή ακόμη και ριζική του αναθεώρηση 6. Δυνατότητες εισαγωγής μαθημάτων σκάκι εντός ωραρίου σε σχολεία: α) Δημιουργικής απασχόλησης, β) πιλοτικά ολοήμερα, γ) "ΜΕΛΙΝΑ" και δ) γενικά. Η μεθόδευση και το μακροχρόνιο πλάνο που πρέπει να χαραχθεί. 7. Τρόπος λειτουργίας της Επιτροπής Σχολικού Σκακιού ΑΝΑΛΥΤΙΚΑ: 1. Χώρες εξωτερικού: Σε πολλές χώρες έχουν γίνει προγράμματα εκμάθησης σκακιού, πρωτοποριακά τόσο στον τρόπο όσο και στον όγκο. Επίσης υπάρχει η Επιτροπή Σχολικού Σκακιού της FIDE και η International School Chess Union, που διοργανώνουν ποικίλες δραστηριότητες στο τομέα που μας αφορά. ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ: α) Να έρθουμε σε επαφή μαζί τους και να προσαρμόσουμε ότι μπορούμε στην ελληνική πραγματικότητα β) Αξιοποίηση κοινοτικών προγραμμάτων όπως «ΝΕΟΛΑΙΑ» κτλ. γ) Δημιουργία ή επέκταση αγώνων σε Βαλκανικό ή και Ευρωπαϊκό επίπεδο με στόχο την δημιουργία κινήτρων σε μαθητές 2. Η ΕΣΟ στα σχολεία: Αφού τα σχολεία δεν «έρχονται» προς το παρόν στο σκάκι, πρέπει να πάμε εμείς. Αυτό μπορεί να γίνει: α) με την προκήρυξη σχολικών αγώνων και β) με τη δωρεά έντυπου και σκακιστικού υλικού. ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ: α) Να προκηρυχθεί ομαδικό Πανελλαδικό πρωτάθλημα Δημοτικών Σχολείων (μελλοντικά και Γυμνασίων) με σύστημα νοκ-άουτ (θα χρειαστούμε την βοήθεια της Γ.Γ.Α. και των κατά τόπους σκακιστικών συλλόγων) β) Την επαφή με την τοπική αυτoδιοίκηση και χορηγούς, ώστε να καλυφθεί η δαπάνη κατασκευής και διάθεσης έντυπου και σκακιστικού υλικού. 3. Σχολικά κτίρια: Οποιαδήποτε μελλοντική πρότασή μας προς το Υπουργείο, πρέπει να στηρίζεται: α) στην προϊστορία και β) στις δυνατότητες μας. ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ: α) Καταγραφή όσων σχολικών κτιρίων έχουν κατά καιρούς χρησιμοποιηθεί για διδασκαλία του σκακιού, β) Καταγραφή σκακιστών που θέλουν να διδάξουν σκάκι σε σχολεία, γ) Σεμινάρια (ακόμη και μέσω Διαδικτύου, ώστε να μειωθεί το κόστος) στους ενδιαφερόμενους και να δημιουργηθεί ένα μητρώο που θα κοινοποιείται σε όλα τα σχολεία. 4. Πιλοτικά προγράμματα: Τα προηγούμενα χρόνια έγιναν απόπειρες εκμάθησης του σκακιού σε πολλές περιοχές με ποικίλους εμπνευστές και μεθόδους. Η προηγούμενη εμπειρία μπορεί να μας διδάξει και να φτιάξουμε ένα πιλοτικό πρόγραμμα που θα βοηθήσει όλους όσους θα ήθελαν να ξεκινήσουν και δεν ξέρουν το πώς. ΠΡΟΤΑΣΗ: α) Να γίνει η καταγραφή και αξιολόγηση όσων προγραμμάτων έχουν απευθυνθεί σε μαθητικό κοινό σε επίπεδο μαζικού αθλητισμού 5. Σχολικό κύπελλο: Η προηγούμενη μορφή του σχολικού κυπέλλου θεωρείται από την πλειοψηφία απαράδεκτη –βελτίωση υπήρξε τελευταία με τη διήμερη διεξαγωγή του. Εάν θεωρηθεί ως θεσμός που ήδη έχει καθιερωθεί, θα πρέπει οπωσδήποτε να βελτιωθεί. Με στόχο το σχολικό πρωτάθλημα να είναι περισσότερο «φεστιβαλική» εκδήλωση μαζικού χαρακτήρα ακολουθούν οι προτάσεις: ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ: α) Το σύστημα των αγώνων να είναι ενιαίο Πανελλαδικά (με προκριματικούς και ημιτελικούς ομίλους όπου απαιτείται) και με κληρώσεις από Η/Υ ώστε οι συμμετέχοντες να κατατίθενται μαζί με τους προκριμένους β) Ο αριθμός των προκρίσεων ανά όμιλο να είναι συγκεκριμένος και να μην γίνεται «λάστιχο» γ) Οι νικητές (οι 3 πρώτοι) από κάθε σχολική τάξη, να έχουν δικαίωμα συμμετοχής ΜΟΝΟ σε όμιλο πρωταθλητών (αρχικά ανά τρεις τάξεις μαζί, αργότερα ανά τάξη) που θα είναι ανεξάρτητο πρωτάθλημα ανά τάξη ώστε να μην κατακτούν οι ίδιοι (συνήθως και πρωταθλητές στις αγωνιστικές τους κατηγορίες) μαθητές τις πρώτες θέσεις δ) Διεξαγωγή παράλληλων εκδηλώσεων (εκθέσεις ζωγραφικής, σκίτσου, φωτογραφίας επίδειξης, διαλέξεις σε γονείς κτλ.) ε) Έγκαιρος προγραμματισμός των αγώνων ζ) Απολογισμός αμέσως μετά την λήξη των αγώνων Το σκάκι στα σχολεία: Μέχρι σήμερα έχουν γίνει κάποιες μεμονωμένες προσπάθειες ένταξης του σκακιού στα σχολεία. Ωστόσο τίποτα δεν μπορεί να καρποφορήσει εάν δε γίνει συλλογική προσπάθεια με μακροχρόνιο πλάνο. Σήμερα δεν είμαστε έτοιμοι να "μπούμε" στα σχολεία, καθώς δεν έχουμε ακόμη ούτε επαρκές έμψυχο δυναμικό ούτε επαρκή υλικοτεχνική υποδομή. ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ: α) Δημιουργία επιτροπής με μοναδικό σκοπό την ένταξη του σκακιού στα σχολεία. Η σύνθεση της επιτροπής να μη μεταβάλλεται από κάθε νέα διοίκηση της Ε.Σ.Ο., καθώς ο στόχος είναι μακροχρόνιος. β) Χρηματοδότηση της Ε.Σ.Ο. σε βιβλία για τις σχολικές τάξεις Νηπιαγωγείου και Δημοτικού, τα οποία θα αποτελέσουν εφόδιο πρότασης προς το Υπουργείο. Λόγω κόστους, θα μπορούσε να χρηματοδοτείται κάθε χρόνο ένα βιβλίο γ) Επαφή με Πανεπιστημιακά τμήματα που παρέχουν επιμορφωτικά σεμινάρια σε δασκάλους και παροχή τεχνογνωσίας δ) Αξιοποίηση προϋπάρχουσας πρότασης "Σκάκι στα σχολεία" προς το ΥΠ.Ε.Π.Θ. το 1997 (βλ. αρχή) ε) Οργάνωση συντονισμένης επαφής με Βουλευτές όλων των κομμάτων και με τον Υπουργό Παιδείας, με σκοπό την ένταξη του σκακιού στα σχολεία. ζ) Επέκταση προγραμμάτων κατάρτισης προπονητών (πχ Ο.Ε.Ε.Κ.) και σε άλλες περιοχές της Ελλάδας. Κατοχύρωση των αποφοίτων από αντίστοιχες σχολές. η) Αξιοποίηση και προβολή της ΜΟΝΑΔΙΚΗΣ πιλοτικής απόπειρας που γίνεται Πανελλαδικά τα τελευταία 7 χρόνια. 6. Η λειτουργία της Επιτροπής: Δυστυχώς η εμπειρία μου με την εν΄ λόγω Επιτροπή (που προέκυψε μετά τις εκλογές του 2000) είναι τουλάχιστο απογοητευτική. Θεωρούσα την προηγούμενη απαράδεκτη με τις λίγες συνεδριάσεις, ωστόσο διαψεύστηκα οικτρά. Έγινε μόνο μία συνεδρίαση και μία απόπειρα συνεδρίασης (όσο γνωρίζω). ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ: α) Να καταργηθεί και να δημιουργηθεί νέα Επιτροπή από άτομα που ενδιαφέρονται πραγματικά β) Με σκοπό την αποτελεσματικότητά της, να δοθεί στην επιτροπή συγκεκριμένο χρονικό διάστημα για να παρουσιάσει έργο γ) Αρμοδιότητες της επιτροπής θα πρέπει να είναι: 1) υλοποίηση μέρους των υπαρχουσών προτάσεων, 2) παροχή βοήθειας στην οργάνωση και λειτουργία προγραμμάτων σχολικού σκακιού στην επαρχία, 3) οργάνωση σχολικών αγώνων σε περιοχές που δεν υπάρχει κατάλληλη σκακιστική υποδομή και 4) εύρεση χορηγών με σκοπό την κάλυψη μαζικών εκδηλώσεων. Θεσσαλονίκη 7 Σεπτεμβρίου 2002 Για τον Όμιλο Σκακιστών Τριανδρίας Κώστας Γιουβαντσιούδης & Ειρήνη Μουσιάδου